Về miền Tây Xứ Nghệ thưởng thức món cơm lam độc đáo của người Thái

8 tháng trước

Đông đã về, trong tiết trời se lạnh lại thèm được rong ruổi trên những cung đường vùng Tây Bắc Nghệ An, được thưởng thức cơm lam còn thơm mùi lúa mới, món quà vùng cao làm ấm lòng bao kẻ lữ hành.

Từ lâu, cơm lam đã trở thành một món ăn độc đáo trong văn hóa ẩm thực của người Thái, món ăn giản dị mang hương vị đặc trưng của núi rừng.

Món cơm tưởng chừng rất đơn giản trong nguyên liệu và cách làm nhưng ngược lại là cả một nghệ thuật, một ý tưởng của người vùng cao về sự hòa quyện giữa nước, lửa và những ống nứa non.

Cơm Lam – đặc sản của đồng bào dân tộc thiểu số ở miền Tây xứ Nghệ. Được làm từ nếp đước lấy trên rẫy đem về giã. Gạo để làm cơm lam là loại nếp có hạt tròn, mẩy, màu trắng sữa và có mùi thơm nức, được ngâm qua đêm rồi cho vào ống lam nướng. Không nên đổ gạo đầy ống mà phải để cách miệng một ít khi gạo chín sẽ nở ra kín miệng ống.

Sau đó dùng lá chuối đậy kín miệng ống rồi nướng trên bếp lửa khoảng 30 phút. Khi nướng liên tục xoay ống nứa để cơm được chín đều.

Đến khi thấy hơi nước bốc ra từ miệng nắp có mùi thơm là cơm lam đã chín. Sau đó chẻ lớp vỏ bên ngoài để lại lớp lạt mỏng. Khi ăn bóc vỏ và ăn cùng với muối vừng sẽ rất ngon. Cơm lam ngon phải đạt đổ dẻo, xen lẫn mùi thơm của ống giang.

Cơm lam không đơn thuần chỉ là món ăn trong bữa cơm hàng ngày mà nó còn gắn với văn hóa truyền thống của người Thái. Khi người mẹ sinh con thường làm cơm lam cho ăn, cơm lam có tác dụng kích thích sức đề kháng, nhanh hồi phục sức khỏe…

Theo quan niệm của người Thái, sống ở Mường Then là ước nguyện cuối cùng của họ. Phụ nữ dân tộc Thái ngày đầu ở cữ thường ăn cơm lam, các vỏ ống cơm lam không vứt đi mà được bó lại treo trên cành cây gần nhà, hoặc ở bìa rừng nơi đặt ống tre ở trong có nhau thai của đứa bé mới sinh.  Làm như vậy, người Thái tin rằng họ đã gửi thông điệp cho các Then và thông báo đã có một đứa trẻ mới được sinh ra ở cõi đời.

Thật thú vị khi những ngày này được rong ruổi ngược đường miền Tây Xứ Nghệ, để chiêm ngưỡng vẻ đẹp của sắc vàng đang tràn ngập những thửa ruộng, những cánh đồng hoa cải, và không quên thưởng thức món cơm lam của đồng bào nơi đây.

Võ Hằng

Cùng chuyên mục