Sứa lá dung Kỳ Anh – Món ăn dân dã ngày hè

7 tháng trước

Vị giòn, dai, thơm mát của sứa lá dung, ăn kèm với sự mặn mòi cay chát của ruốc và rau kinh giới, là món ăn dân dã của dân biển Kỳ Anh (Hà Tĩnh) không nơi nào có được.

Từ tháng 1 đến tháng 3 âm lịch là mùa thu hoạch sứa biệt Hà Tĩnh. Món sứa nhiều nơi cũng có, nhưng có lẽ chẳng có nơi nào món ăn này có được mùi vị thơm ngon cùng màu sắc đặc trưng như ở Kỳ Anh. Trải qua hàng trăm năm, ngư dân ở đây cần mẫn biến hóa ẩm thực phù hợp với thị hiếu của thị trường. Riêng món sứa của quê hương, từ trước tới nay vẫn giữ cách chế biến truyền thống và đã neo giữ trong nỗi nhớ của những người con xa quê.

Công đoạn tạo nên đặc sản sứa Kỳ Anh

Từ tháng 1 đến tháng 3 âm lịch là thời điểm thu hoạch sứa. Để tạo hương vị và giữ lâu không mất đi độ giòn và tươi, sứa Kỳ Anh được ép với lá dung. Phải lên Kỳ Thượng, vào Kỳ Nam, thậm chí ra tận Cẩm Xuyên để hái lá dung. Lấy được lá về phải phơi nắng, ủ sương, sau đó mới xay nhuyễn. Quá trình này đòi hỏi người làm phải cẩn thận, chọn lọc kĩ mới tạo ra được bột lá chuẩn, giúp sứa có màu vàng tươi, không bị tanh nhớt.

Sứa sau khi được đưa về, người ta tách riêng phần thân và phần chân, sau đó thái ra thành những mảnh nhỏ. Sứa tươi được ép với lá lấu xay nhỏ trong vòng 2 ngày, sau đó rửa sạch, tiếp tục ép với bột lá dung một đêm, khi sứa đã ngả sang màu vàng, đạt được độ thơm và giòn thì lúc ấy mới đúng là sứa lá dung đạt chuẩn.

Tất cả các công đoạn ép sứa hoàn toàn bằng tay, cho nên việc chế biến sứa lá dung mất nhiều công sức. 10 kg sứa tươi mới tạo ra 0,5 kg sứa lá dung thành phẩm. Một người tối đa một ngày chỉ làm được 10kg sứa thành phẩm và do hạn chế về số lượng nên sứa lá dung chủ yếu phổ biến ở thị trường địa phương.

Các món ăn được chế biến với sứa lá dung Kỳ Anh

Các món ăn được chế biến từ sứa lá dung Kỳ Anh như: Sứa chấm ruốc, nộm sứa, gỏi sứa… đều là những đặc sản, dễ ăn, mát giòn, có lợi cho sức khỏe. Giá bán của sứa lá dung khác nhau tùy vào bộ phận trên cơ thể. Phần ngon nhất là chân sứa, thông thường dao động với giá 50 – 90 nghìn đồng/kg, thân sứa giá thấp hơn.

Để ăn đúng điệu người Hà Tĩnh, nước chấm ăn cùng với sứa phải là ruốc hôi, cộng thêm gia vị gừng, tỏi, ớt giã nhỏ, chanh. Điều đặc biệt nữa, hòa vào nước chấm là chút mật mía ngọt nồng thay cho đường như những nơi khác.

Tăng vị cho bát nước chấm không thể thiếu món lạc rang giã nhỏ… béo ngậy, thơm cay đúng kiểu. Ăn kèm món sứa cũng không thể thiếu rau kinh giới, rau húng. Thêm vài cái bánh đa vừa quạt nóng hổi, giòn giòn, bùi bùi…

Từ một món ăn dân dã, nay sứa lá dung Kỳ Anh đã trở thành một đặc sản không thể thiếu trong thực đơn của các nhà hàng. Những thực khách đã một lần được nếm qua đều không thể quên được hương vị tuyệt vời của nó.

Cùng chuyên mục