Ngất ngây trước vẻ đẹp khó cưỡng ở đèo Ngang

2 tuần trước

Không chỉ là một địa danh gắn với nhiều nhiều sự kiện lịch sử quan trọng, đèo Ngang còn là một địa điểm thu hút những du khách đam mê khám phá và trải nghiệm bởi cảnh đẹp làm mê đắm lòng người. Hãy chiêm ngưỡng trước vẻ đẹp hùng vĩ của đèo Ngang cùng với Nghệ Tĩnh nhé!

Ngất ngây trước vẻ đẹp đắm say lòng người ở đèo Ngang
Ngất ngây trước vẻ đẹp đắm say lòng người ở đèo Ngang

Đèo Ngang nằm ở ranh giới giữa hai tỉnh Quảng Bình và Hà Tĩnh. Nơi đây từng xuất hiện trong bài thơ nổi tiếng “Qua đèo Ngang” của bà Huyện Thanh Quan với gia điệu “Bước tới Đèo Ngang bóng xế tà/Cỏ cây chen lá, đá chen hoa…“. Không chỉ có cảnh đẹp, non nước hữu tình mà vị trí địa lý hiểm trở càng giúp nó trở thành bức tường thành vững chắc trong lịch sử kháng chiến của dân tộc ta.

Đèo Ngang nằm trên quốc lộ 1A, vắt qua dãy Hoành Sơn (núi Ngang), một chi núi của Trường Sơn Bắc mọc lấn ra tận biển Đông với điểm chót là mũi Đao, mũi Độc. Khối Hoành Sơn chiếm diện tích khoảng 1.500km2, có ngọn Ba Cốc cao tới 823m, nhưng chiều cao trung bình chỉ khoảng 400m và ở Đèo Ngang 256m.

 

Hoành Sơn là biên giới tự nhiên Việt – Chiêm xưa, nay là địa giới hành chính giữa hai tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Bình. Đồng thời đó cũng là ranh giới khí hậu: Hà Tĩnh thuộc khí hậu bắc, mùa đông có gió mùa đông bắc mạnh còn mùa hè thì gió Lào nóng dữ dội. Lượng mưa ở Hoành Sơn rất lớn, 3000mm/năm và bão cũng rất nhiều. Trong khi đó, Quảng Bình chỉ cách hơn 10km đã mang rõ đặc điểm của khí hậu nam: gió đông bắc rất yếu.

“Đèo Ngang nặng gánh hai vai,
Một bên Hà Tĩnh một bên Quảng Bình”.

Di chuyển đến Đèo Ngang

Cách trung tâm thành phố Đồng Hới theo quốc lộ 1A ra phía bắc 75km. Từ thành phố Hà Tĩnh vào phía nam khoảng 70km là đến đèo Ngang. Ở đây dãy núi Trường Sơn đâm ra tận biển Đông, tạo nên vùng núi non với cảnh sắc sơn thủy hữu tình. Đèo dài 6500m, cao 250m, quanh co uốn lượn theo triền các dãy núi. Từ xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình bên vươn dần lên đỉnh và đổ xuống xã Kỳ Nam, thị trấn Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh

Ở đây, dãy núi Trường Sơn như một lưỡi kiếm đâm ra tận biển, tạo nên một vùng núi non với cảnh sắc sơn thủy rất đỗi hữu tình. Đèo là một đoạn quốc lộ 1A dài khoảng 6,5km, quanh co uốn lượn theo triền các dãy núi, từ xã Quảng Đông (Quảng Trạch) vươn dần lên đỉnh rồi đổ xuống xã Kỳ Nam (Kỳ Anh, Hà Tĩnh). Bây giờ có hầm đường bộ nên đèo chỉ còn là tuyến đường du lịch.

Phía Đông Đèo Ngang

Đứng trên đèo nhìn xuống phía đông là biển Đông xanh ngời trước mặt, với những đảo Hòn La, đảo Yến, vũng Chùa, mũi Roòn… ở phía Quảng Bình. Phía Hà Tĩnh là những dải ghềnh đá lô nhô đâm ngang ra bờ biển tạo thành những bãi tắm rất đẹp, cát trắng mịn màng. Mặt biển với những con thuyền nhỏ dập dềnh trên sóng nước trập trùng.

Thấp thoáng dưới chân đèo phía bắc, phía nam là những ngôi nhà, dòng suối chảy quanh co, uốn khúc bên những ruộng lúa làm ta nhớ đến những câu trong bài thơ Qua đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan: “Bước tới đèo Ngang bóng xế tà/ Cỏ cây chen đá, lá chen hoa/ Lom khom dưới núi tiều vài chú/ Lác đác bên sông chợ mấy nhà”…

Phía Tây Đèo Ngang

Từ đỉnh đèo Ngang nhìn về phía tây là núi dựng đứng, vững chãi như bình phong xanh ngắt với ngàn mây bay lởn vởn buổi chiều tà trên ngọn núi cao 1.046m – đỉnh cao nhất của dãy Hoành Sơn. Du khách đi xe máy hoặc ôtô, khi đổ xuôi xuống mái đèo phía nam khoảng 400m sẽ thấy một dãy núi cao hàng trăm mét sừng sững chắn ngang trước mặt. Càng đến gần, bức tường xanh cũng như đang chạy nhào tới, tạo nên cảm giác kỳ lạ mà không đèo nào có được.

Phía nam Đèo Ngang là hồ nước Quảng Đông. Hai hồ nước nằm ngay dưới chân đèo, nước trong xanh quanh năm. Trên đường qua đèo, từng đoạn ngắn lại bắt gặp những dòng suối nhỏ đổ từ trên đỉnh núi đá về, róc rách chảy qua những chiếc cầu. Dừng xe ngồi nghỉ, rửa mặt, tay chân bên dòng nước trong vắt, mát lạnh mới thật thú vị.

Lên đỉnh đèo, nơi có tấm bảng phân chia địa giới hai tỉnh Quảng Bình – Hà Tĩnh, rẽ theo con đường mòn nhỏ bên phải triền núi độ 500m là di tích Cổng trời “Hoành Sơn quan” đứng trầm mặc giữa đồi thông xanh.

Cổng trời Hoành Sơn quan

Theo sử sách ghi lại, đây là cửa ải Hoành Sơn trấn giữ trên con đường thiên lý Bắc – Nam xưa. Cửa Hoành Sơn cao hơn 4 mét, được xây từ triều Minh Mạng thứ 14 (năm 1833), hiện còn nguyên vẹn, cùng với hai nền móng của tường lũy bằng đá chạy theo hai hướng vào núi và xuống biển. Trước đây, phía cửa có mỗi bên 1.000 bậc đá để lên xuống theo triền núi. Nay, cửa phía nam không còn bậc đá (hoặc chỉ còn dấu tích), phía bắc chỉ còn khoảng vài trăm bậc.

Giữa vi vu gió thu thổi nhẹ, đứng trên đỉnh đèo Ngang ngắm “Hoành Sơn quan” gợi lên trong ta niềm suy tưởng về một thời phân tranh Đàng Trong – Đàng Ngoài binh đao khói lửa. Trên cửa di tích, nơi các bậc đá rêu phong…, dường như còn đâu đây dấu chân những tiền nhân một thời xuôi ngược nam, bắc trên con đường thiên lý và cả các bậc tao nhân mặc khách ghé lại, lưu cho hậu thế những câu sấm truyền, áng thơ trữ tình vương nặng bước người qua.

Từ đỉnh đèo đổ xuống phía Hà Tĩnh khoảng 500m là gặp phía bên phải những bậc đá leo lên cửa Hoành Sơn. Khách du lịch có thể dừng xe, theo những bậc đá lên tham quan di tích. Bước trên từng bậc đá, thấy như còn ẩn hiện dấu chân tiền nhân một thời xuôi ngược. Cũng nơi này đã in dấu chân Bác những ngày đi bộ theo gia đình từ làng Sen vào Huế…

 

Đền được dựng từ năm 1557, sau đó bị hư hỏng nhiều, gần đây được phục hồi theo nguyên mẫu. Và cũng cách Đèo Ngang khoảng 3 km là Vũng Chùa – đảo Yến, nơi yên nghỉ vĩnh hằng của vị tướng huyền thoại Võ Nguyên Giáp, nơi trở thành chốn linh thiêng, mỗi năm đón cả triệu lượt người đến dâng hương, viếng thăm.

Dừng xe trên đỉnh đèo Ngang, đứng giữa trời gió lộng, ngắm núi rừng hay biển xanh, nghe tiếng thông reo giữa ngàn mây mới thấy thật thư thái tâm hồn.

Ngày nay, đã có một đường hầm xuyên đèo, dài gần 500m, được xây dựng hiện đại và kiên cố với 6 làn xe lưu thông, song có rất nhiều người vẫn giữ thói quen phải đi qua đèo. Một lần đi qua đèo, là một lần tận hưởng sự khoáng đạt của cây cỏ đất trời, để cảm nhận những thanh âm trong trẻo từ tự nhiên đầy thi vị, mà nơi đường hầm kia dù có thể rút ngắn được thời gian vượt đèo, lại dễ đi, có vẻ an toàn hơn, nhưng không thể mang lại được.

Năm tháng đi qua, Hà Tĩnh nổi lên như một điểm đến hấp dẫn cho những ai ưa thích khám phá mạo hiểm bởi hàng loạt hang động đẹp đến mê hoặc lòng người, nhưng đèo Ngang vẫn đứng đó, vẫn là tuyến đường giao thông quan trọng, và lưu giữ những giá trị lịch sử dân tộc.

V.H

Ý kiến bạn đọc

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu * aria-required='true'

Cùng chuyên mục