Cuộc sống khổ hơn đi tù của công dân Trung Quốc có hạnh kiểm kém

7 tháng trước

Khi bị chính phủ xếp hạng công dân “hạnh kiểm yếu”, cuộc sống của hàng triệu người Trung Quốc sẽ gặp khó khăn. “Nó thậm chí còn tệ hơn ngồi tù vì ít nhất ngồi tù còn có thời hạn. Có tên trong danh sách đó đồng nghĩa với việc nếu bạn không trả hết nợ, tên của bạn vẫn cứ ở đó”, – một người trong cuộc nói với tờ SCMP.

Chỉ cần có tên trong danh sách, công dân sẽ bị tước đi quyền hưởng thụ các dịch vụ “xa xỉ”, mà máy bay và tàu cao tốc chỉ là 2 trong số đó. Một số hạn chế khác bao gồm không thể đứng tên thuê chỗ trọ, bị các hộ kinh doanh và cả họ hàng của mình xa lánh. Tại nhiều vùng, công ty viễn thông còn dành riêng cho các laolai loại nhạc chuông đặc biệt, mục đích đánh động cho mọi người xung quanh biết đây là người có “hạnh kiểm yếu”.

Hệ thống chấm điểm công dân được Trung Quốc được giới thiệu vào năm 2013, đang được thí điểm và sẽ chính thức được triển khai vào năm 2020. Hệ thống này sẽ chấm điểm các hành vi của công dân. Các hành vi như nhỏ nhất từ hút thuốc trên tàu, thả rông chó ngoài đường cho tới trốn thuế cá nhân, có lịch sử vi phạm hành chính, lan truyền các thông tin sai lệch hay sử dụng ma túy đều bi liệt vào danh sách các hành vi ảnh hưởng tới hạnh kiểm xã hội.

Hiện tại có 13 triệu người bị đánh giá "mất uy tín" ở Trung Quốc, chủ yếu do mắc nợ không trả được.
Hiện tại có 13 triệu người bị đánh giá “mất uy tín” ở Trung Quốc, chủ yếu do mắc nợ không trả được.

Để có thể hoàn trả số nợ của mình, Kong cho biết ông cần phải thành công trong công việc kinh doanh mới nhưng viễn cảnh đó khó mà xảy ra khi mà các đối tác và khách hàng đang tỏ không mấy mặn mà với những người có hạnh kiểm kém như Kong.

Theo báo cáo của Trung tâm Thông tin Hạnh kiểm Công cộng Quốc gia Trung Quốc, các công dân bị xếp loại hạnh kiểm yếu của Trung Quốc đã bị cấm lên 17.5 triệu chuyến bay và 5.5 triệu chuyển tàu nhanh tính đến cuối năm 2018.

David mô tả tình trạng của mình là muôn trùng vây hãm. Muốn trả sạch món nợ 1,6 triệu tệ (tương đương 5,6 tỷ đồng), ông phải thành công trong việc làm ăn. Nhưng đã lọt vào danh sách mất uy tín thì làm gì cũng khó, đặc biệt là việc chiếm lấy lòng tin của bạn hàng, đối tác.

Hệ thống chấm điểm công dân được xây dựng với mục tiêu "giúp uy tín lan tỏa muôn nơi dưới vòm trời, đồng thời khiến những người bất tín bước một bước cũng thấy khó khăn". (Ảnh: NYT)
Hệ thống chấm điểm công dân được xây dựng với mục tiêu “giúp uy tín lan tỏa muôn nơi dưới vòm trời, đồng thời khiến những người bất tín bước một bước cũng thấy khó khăn”. (Ảnh: NYT)

Khi phóng viên SCMP tìm đến các chủ nợ của David Kong, họ khẳng định công ty của ông làm giả giấy tờ sổ sách, không trung thực ngay từ đầu. Đáp lại, David nói mình luôn lưu trữ thông tin làm ăn một cách rõ ràng và chi tiết. “Hiện giờ mọi người đang ‘vơ đũa cả nắm’, chỉ cần tôi còn mang nợ thì tôi vẫn là ‘ma quỷ’ không thể tin tưởng được” – David bày tỏ.

Người đàn ông nói với phóng viên mình chỉ tiêu có 500 tệ/tháng (khoảng 1,7 triệu đồng), sống ở ngoại ô Bắc Kinh. Mỗi khi dành dụm đủ tiền mua 1 chiếc vé máy bay, tất nhiên David cũng không thể ngồi máy bay được, thì ông lại dùng số tiền ấy trả bớt nợ và tiếp tục đi “tàu da xanh”.

Một điều đáng nói là dù Kong có tham gia những hoạt động vì cộng đồng như hiến máu hay làm tình nguyện viên thì tên của anh vẫn có trong “danh sách đen”. Vì thế, chừng nào còn nợ nần, Kong vẫn bị coi là một công dân gây hại cho xã hội.

Người đàn ông 47 tuổi nói rằng bất chấp ông có làm bất cứ điều gì vào lúc này, ông vẫn chỉ là một con nợ bị xã hội ghét bỏ. Dù vậy, Kong cho biết ông đang nỗ lực viết nên “câu chuyện hoàn lương” của mình. “Tôi sẽ cắn răng chịu đựng mà không oán thán gì cả. Để đến một ngày khi tôi xóa sạch sợ, xóa tên mình khỏi ‘danh sách đen’, hy vọng rằng mọi người sẽ chỉ vào tôi và nói rằng ‘Hóa ra gã này cũng không quá tệ”.

David và cả những chủ nợ của ông vẫn mòn mỏi chờ 1 ngày như thế.

(Theo SCMP)

Cùng chuyên mục