18 đặc sản Nghệ An ngon khó cưỡng bạn nên thử

2 tháng trước

Ngoài những món đặc sản Nghệ An nức tiếng như cháo lươn, nhút Thanh Chương, tương Nam Đàn, mực nháy,… thì bạn còn hẳn một danh sách các món ngon nhất định phải thử khi đến với mảnh đất xứ Nghệ đậm đà ân tình này đấy.

1. Cháo lươn Vinh

Con lươn vốn nhớt, mùi tanh, và thực tế là có nhiều người không ăn được lươn. Tuy nhiên nếu ai từng một lần có dịp nếm thử món cháo lươn xứ Nghệ, hẳn còn muốn thưởng thức thêm nhiều lần nữa bởi sức hấp dẫn không cưỡng lại được của nó đã tạo nên một nét văn hóa đặc trưng ở nơi đây.

Lươn được làm sạch nhớt bằng tro bếp và mổ bằng cật tre, bỏ đầu, ruột đem luộc gỡ thịt. Ở Nghệ An, đồng hành với món lươn không thể thiếu Nghệ. Màu vàng tươi của nghệ không chỉ đem lại vẻ hấp dẫn đặc biệt mà hương vị của nó còn làm cho thịt lươn thêm đậm đà, ngọt, thơm. Nghệ góp phần xua tan đi cái vị tanh vốn có của lươn. Thịt lươn sau khi luộc chín được xào với nghệ, ớt băm nhỏ, hành phi, hạt tiêu và đặc biệt là những cọng hành tăm mà chỉ có ở vùng quê Nghệ An, Hà Tĩnh.

Cháo lươn là một trong những đặc sản Nghệ An ngon khó cưỡng
Cháo lươn là một trong những đặc sản Nghệ An ngon khó cưỡng

Ngoài ra, ngày nay có cả súp lươn cũng ngon không kém. Cháo lươn, súp lươn có thể ăn với bánh mì, bánh mướt… đều ngon. Vào mùa trời bắt đầu nóng, khách ăn cháo hoặc xúp lươn đừng quên gọi thêm một cốc trà (hoặc chè xanh) đá.

2. Mực nháy Cửa Lò

Mực nháy Cửa Lò
Mực nháy Cửa Lò

“Mực nháy” Cửa Lò hay mực nhảy, đều được dùng để chỉ những con mực được ngư dân vừa bắt lên khỏi nước biển còn nguyên độ tươi, được đưa vào chế biến và thưởng thức ngay tại chỗ khi còn tươi nguyên. Đây là một món đặc sản của Nghệ An.

Có nhiều cách chế biến mực nháy, nhưng ưa chuộng nhất vẫn là món mực hấp nguyên con chấm với mù tạt hoặc nước mắm gừng kẹp lá lốt. Ngoài ra mực nháy còn được chế biến món gỏi. Mực được sẻ, vứt bỏ ruột, thân được cắt mỏng thành lát ngâm với nước chanh, hoặc để vậy rồi chấm mù tạt. Món này không có vị tanh, trái lại có vị ngọt, dai, mát.

3. Cá Mát sông Giăng

Sông Giăng – con sông trải dài trên 100km bao quanh vườn quốc gia Pù Mát (Con Cuông – Nghệ An). Cá Mát là loài cá nhỏ, con to nhất cũng chỉ dưới 1kg. Mùa cá mát nhiều nhất là tháng 8 âm lịch hàng năm. Thịt cá mát rất lành, bổ, thơm ngon, hơi có vị đắng vì khi chế biến không vứt bỏ ruột (ruột cá rất sạch vì chủ yếu ăn thức ăn thực vật), mỡ béo ít xương và ngon nhất là phần đầu (không như các loại cá khác, đầu cá mát rất mềm, giòn).

Cá Mát sông Giăng
Cá Mát sông Giăng

Cá Mát tươi bắt về rửa sạch, để nguyên ruột, tẩm ướp gia vị thêm tỏi, ớt, đường đê đem kho tương, kho tộ, thịt cá ngọt. Cá mát có thể kho, rán, nướng, đặc biệt là được kết hợp với tương Nam Đàn. Dù chế biến theo kiểu nào thì thịt cũng rất bùi, rất thơm.

4. Măng đắng Quế Phong

Nói về măng rừng có nhiều loại, thế nhưng món măng đắng nổi tiếng tại một số xã thuộc huyện Quế Phong (Nghệ An) đang trở thành đặc sản hút du khách thập phương. Măng đắng có quanh năm nhưng thường bắt đầu vào mùa từ tháng 1 đến tháng 3 âm lịch.

Măng đắng Quế Phong
Măng đắng Quế Phong

Người mới ăn món măng đắng lần đầu có cảm giác đắng gắt không chịu được. Tuy nhiên, khi nhai kỹ, vị đắng sẽ mất dần thay vào đó là vị thoang thoảng ngọt, nhẹ nhẹ cay, rất lạ, lại rất giòn khiến người ăn quen dần sẽ “nghiện”. Đến bữa không có lại cảm thấy nhạt nhẽo, chẳng khác gì người Miền Nam nhớ vị cay của ớt.

5. Chịn Xồm

Nếu có dịp lên miền tây Nghệ An, đến với đồng bào Thái, bạn sẽ được thưởng thức những món ăn mang đậm màu sắc núi rừng. Các món ăn của người Thái là sự hoà hợp giữa hương rừng, gió núi. Phản ánh tâm hồn của dân tộc. Là sự khéo tay hay làm, chịu thương chịu khó của người phụ nữ Thái.

Chịn Xồm - Món thịt chua của người Thái
Chịn Xồm – Món thịt chua của người Thái

Để làm chịn xôm đúng với phong cách ẩm thực người Thái ở Nghệ An phải qua nhiều công đoạn. Thịt chua muốn thơm ngon, đạt yêu cầu là cả một nghệ thuật, thịt làm chua phải được chọn lọc kĩ càng. Xưa thịt làm từ thú rừng như nai, hoẵng…còn nay được làm từ thịt lợn, thịt bò.

6. Cháo Nghêu Cửa Lò

Món ăn thú vị của Cửa Lò về đêm dành cho du khách là món chào Nghêu nóng hổi thơm ngon. Hương thơm nhẹ nhàng của gạo hòa quyện với vị ngọt tự nhiên của nghêu tạo nên món ăn đầy thanh nhã. Gia vị cho món canh ngao tại đây cũng thật khác biệt. Thông thường bát canh ngao chua của người Hà Nội dùng me, thì ở Cửa Lò vị chua được lấy từ quả chay phơi khô. Người dân ở đây không dùng hành lá nấu canh mà thay vào đó là lá lốt, lá dấp cá.

Ảnh (Nguồn Internet)
Ảnh (Nguồn Internet)
Cháo Nghêu Cửa Lò
Cháo Nghêu Cửa Lò

Thưởng thức bát cháo ngao thú vị nhất là việc vừa hì hụp húp cháo nhân nha vừa tận hưởng phần thịt ngao tươi, ngọt, dai dai còn nguyên vị biển. Ăn một miếng cháo thì ngọt nước, thêm một miếng thịt nghêu nữa thì thấm mãi trong vị giác, ngay cả khi bạn mới thưởng thức nó lần đầu tiên.

7. Bánh mướt

Ở xứ Nghệ, bánh mướt là món ăn phổ biến mà bất kỳ người dân nào cũng đều ưa chuộng. Không rõ bánh mướt có từ khi nào, chỉ biết rằng món ăn dân dã mà ngon đến lạ thường này vẫn luôn được người ta yêu mến từ thủa bé cho đến lúc trưởng thành hay già đi. Bánh mướt thoạt nhìn giống bánh cuốn của miền Bắc, na ná bánh ướt ở miền Nam nhưng nó lại mang hương vị xứ Nghệ rất riêng, rất nhớ.

Bánh mướt Diễn Châu
Bánh mướt Diễn Châu

Bánh mướt thường dài như ngón tay trỏ của người lớn, cuộn tròn, mềm, mịn, trắng trong. Bánh chỉ được làm bằng bột gạo tẻ – gạo được ngâm nước rất lâu sau đó được vớt ra xay nhuyễn và được ủ trong nhiều giờ liền. Khi thưởng thức, chỉ cần chén nước mắm vắt chanh, đường vừa đủ, ớt cắt lát mỏng thế là có thể ăn đến no.

8. Bánh ngào

Đối với những người con xứ Nghệ chắc hẳn trong kí ức tuổi thơ đều có hình ảnh đòn gánh rao bánh ngào của các chị các cô, hay nồi bánh nóng hổi của mẹ của bà trong những ngày lễ tết. Trong thời tiết lành lạnh đầu thu, những chiếc bánh nhỏ xinh, dẻo dai thơm mùi nếp hòa quyện cùng vị ngọt của mật mía, chút cay nồng của gừng cũng đủ khiến cho ai nếm thử phải xuýt xoa nhớ mãi.


Bánh ngào xứ Nghệ
Bánh ngào xứ Nghệ

Bánh ngào là món ăn dân dã, với cách làm đơn giản và nguyên liệu dễ tìm. Món bánh có thể có nhân hoặc không nhân, thông thường vì mật mía đã ngọt nên nhiều người không làm nhân bánh, nếu thích hương vị thêm phần đậm đà, hấp dẫn hơn, bạn có thể thêm nhân đậu xanh hoặc lạc rang.

9. Bánh đa xúc Hến

Bánh đa xúc hến là một món nhậu quen thuộc vào những dịp hội họp bạn bè của người dân xứ Nghệ. Ngoài tác dụng bồi bổ cơ thể, hến còn chứa nhiều công dụng bất ngờ như chữa lao phổi, hỗ trợ bệnh thiếu máu và rất thích hợp với người có bệnh tim mạch nhờ chứa ít chất béo, cholesterol.

@gr3eny
@gr3eny

Bánh đa xúc Hến
Bánh đa xúc Hến

Cũng như ngao hay vẹm, hến là loại động vật sinh sống trong cát, nơi có nước sông chảy qua mỗi ngày, với lớp vỏ cứng bao bọc lấy cả phần thân mềm mại, dai dai. Bằng thứ nguyên liệu đơn giản ý, người dân đất Nghệ đã bắt lấy, đem về để biến tấu thành một món ngon mà ai đã từng thử qua đều phải nhớ thương mãi không thôi.

10. Nhút Thanh Chương

Khắp dải đất miền Trung có nhiều nơi làm nhút nhưng nổi tiếng nhất vẫn là nhút do người Thanh Chương làm ra tại đất Thanh Chương, bởi nơi đây nổi tiếng trồng được giống mít ngon của tỉnh Nghệ An. Món ăn dân dã này đã trở thành “thương hiệu” mà bất kì vị khách nào được dịp ghé thăm xứ “nhút mặn, cà chua” cũng nhớ, cũng vấn vương về mảnh đất và con người nơi đây…

Nhút là thức ăn dân dã, truyền thống của mọi gia đình. Nhút Thanh Chương được coi là “kim chi” xứ Nghệ. Nguyên liệu làm nhút gồm mít xanh và muối trắng không i-ốt. Nhút có thể chấm nước mắm, làm nộm, xào. Với các món này, có một thứ rau thơm không thể thiếu được là lá kinh giới. Nhút chua nấu canh cá ăn có vị chua bùi và rất thơm.

Nhút Thanh Chương
Nhút Thanh Chương

Thanh Chương còn một loại nhút khác, đó là lấy xơ mít mật (mít bở) chín, đồ nhuyễn với muối, gói vào mo cau tươi ủ ít ngày, thái nhát mỏng ăn có thêm vị ngọt và hương mít chín. Nguyên liệu đơn sơ và giản dị thế thôi nhưng hương vị của nhút lại chua chua, giòn giòn, ăn rất thích thú. Nhút có thể dùng để chấm nước mắm, làm nộm, xào, nấu canh.

11. Tương Nam Đàn

Không phải là cao lương mỹ vị nhưng từ bao đời nay, tương Nam Đàn vẫn được biết đến là thương hiệu mang nét đặc trưng riêng của xứ Nghệ. Nguyên liệu để làm tương là nếp, ngô, đậu tương (đậu nành). Ngô và đậu rang, xay, ngâm rồi phơi (ngô không ngâm, ủ với lá nhãn làm mốc), đặc biệt đậu chỉ xay hoặc giã vỡ đôi, vỡ ba, không vỡ vụn như tương bần miền Bắc, đảm bảo khi lấy ra bát thấy mẻ đậu như từng con thuyền bé xíu nổi trên mặt bát nước vàng óng, ăn có vị mặn, ngọt, nếu chấm có dính mẻ đậu thì có vị bùi.

Tương Nam Đàn
Tương Nam Đàn

Tất cả những công đoạn tỉ mỉ trên đã làm nên những chai tương Nam Đàn sóng sánh màu cánh gián, với 3 tầng đều nhau: mốc tương, nước tương và cái tương. Tương Nam Đàn dùng để làm nước chấm hoặc kho cá. Chấm rau muống hoặc rau lang gừng, kho cá sông, cá đồng với nồi đất Kẻ Trù.

12. Giò me Nam Đàn

Giò me Nam Đàn có nguồn gốc từ xã Nam Nghĩa, huyện Nam Đàn. Me trong ngôn ngữ địa phương có nghĩa là bê, nói cách khác món ăn này được làm từ nguyên liệu chính là thịt bê. Những chú bê được chọn làm giò phải là loại nuôi thả tự nhiên trên vùng đồi và chỉ ăn cỏ thì mới chắc thịt cũng như không bị quá mỡ. Giò me có vị ngọt của thịt rất tự nhiên, vị thanh mát khi ăn và mùi thơm nồng đặc trưng rất hấp dẫn.


Giò me Nam Đàn
Giò me Nam Đàn

Người ta có thể ăn món giò me Nam Đàn quanh năm suốt tháng mà không thấy chán. Giò me Nam Đàn có thể ăn cùng cơm, bánh mỳ, làm nộm chua,…  Bên cạnh đó, giò me Nam Đàn cũng được dùng là mồi nhậu cho các ông chồng trong những ngày hè nóng bức.

13. Bánh gai xứ dừa Anh Sơn

Bánh gai là món quen thuộc của nhiều vùng miền, nhưng bánh gai xứ Dừa là đặc sản đặc trưng, thơm ngon khó cưỡng. Từ lâu đã trở thành món đặc sản Nghệ An nói chung và người dân ở xã Tường Sơn huyện Anh Sơn nói riêng. Để có được một chiếc bánh gai ngon đúng vị thì khâu chuẩn bị nguyên liệu cũng đã vô cùng cầu kì từ nếp, đậu xanh, lá gai tươi và dừa khô… Bánh gai xứ Dừa luôn dậy mùi thơm của lá gai, ngọt bùi của nhân đậu tạo nên nét độc đáo ngon lạ miệng cho bao người tới thưởng thức.

Bánh gai xứ dừa Anh Sơn
Bánh gai xứ dừa Anh Sơn

14. Bánh đúc Sa Nam

Người dân Nam Ðàn có câu ca dao nổi tiếng: “Sa Nam trên bến dưới đò. Bánh đúc ba dãy, thịt bò mê thiên”. Tìm về chợ Sa Nam những ngày này để thưởng thức món bánh đúc nổi tiếng của miền quê đã đi vào thơ ca, nghệ thuật.

Bánh đúc Sa Nam
Bánh đúc Sa Nam

Đây là món ăn dân dã, dễ làm, mang đậm nét văn hóa của người dân nơi đây. Người ta thường ăn bánh đúc với mắm tôm, hay nước mắm pha thêm dấm ớt hoặc ăn với riêu cua. Riêng người dân Nam Đàn có thói quen ăn bánh đúc chấm nước tương. Miếng bánh đúc trong ngần, chấm vào bát nước tương ngòn ngọt, ăn đến no mà không chán.

15. Cà muối Nghi Lộc

Món cà muối nói riêng và những thức đồ muối, chua nói chung là một nét ẩm thực đặc trưng của người dân xứ Nghệ. Cà có nhiều loại, nhưng ngon nhất là giống cà cốm chỉ to bằng viên bi, muối ăn giòn tan, vị chua đậm. Cũng có giống cà quả nhỉnh hơn một chút hình bầu dục, vỏ hơi dày nhưng cắn nổ đôm đốp như pháo nên mới được gọi là cà pháo. Cả hai loại cà này ở Nghệ An nơi nào cũng sẵn, nhưng phải là ở vùng Nghi Lộc mới là nơi có nhiều người trồng và cũng ngon hơn nhiều nơi khác.

Cà muối Nghi Lộc
Cà muối Nghi Lộc

Cà không chỉ được ăn vào mùa hè mà còn được ăn cả vào mùa đông thường là muối nén chứ không phải muối xổi nữa vì mùa cà đã hết. Cà ăn với cơm nguội hay với khoai lang luộc đã là ngon. Những củ khoai vừa chín tới được vớt trong nồi ra còn nóng bỏng vỏ nứt tung, ruột trắng đục ăn kèm với cà ngon một cách kỳ lạ.

16. Bánh đa Đô Lương

Bánh đa Đô Lương là đặc sản dân dã của xứ Nghệ, nổi tiếng vô cùng thơm ngon bởi tấm bánh dày giòn tan, bùi bùi vừng đen và cay nồng gia vị tiêu, tỏi tạo nên hương vị đặc trưng không nơi nào có được.

Người làm bánh đa lâu năm cũng không nhớ nghề có từ khi nào, chỉ biết rằng khi sinh ra đã thấy ông bà, bố mẹ làm những chiếc bánh đa vừng thơm ngon gánh đến chợ bán. Và những ngày lễ, tết,… bánh đa không thể thiếu trên bàn ăn.

Bánh đa Đô Lương
Bánh đa Đô Lương

Bạn có thể ăn bánh đa chấm cùng các loại gia vị như nước mắm, tương ớt, xì dầu… hoặc làm đồ nhắm với bia lạnh cho cánh mày râu, hoặc có thể ăn kết hợp cùng các món khác như đặc sản bánh mướt, súp lươn, hến xào… thì tuyệt vời vô cùng.

17. Bò Giàng Kỳ Sơn

Theo những người lớn tuổi ở huyện miền núi Kỳ Sơn (Nghệ An), “Bò giàng”, trong tiếng của đồng bào dân tộc Thái có nghĩa là thịt bò gác trên bếp củi.


Bò Giàng Kỳ Sơn
Bò Giàng Kỳ Sơn

Thịt bò vừa giàng xong có màu đỏ quyến rũ, lấm chấm những hạt ớt vàng tươi, hạt dổi đen óng, những lát gừng, lát ớt…Từ những thanh thịt vẫn còn nóng hổi, hương thơm tỏa ra không chỉ đơn thuần là cái thơm nức mũi của thịt bò nữa mà có cả sự nồng nàn, ngất ngây của làn khói mỏng. Khói củi ám vào từng thớ thịt, vừa đủ để dậy lên cái hương vị nguyên sơ của núi rừng.

18. Cam Xã Đoài

Cam Xã Đoài có hương vị thơm ngọt hiếm nơi nào có được. Nó được ví là loại cam dành cho “nhà giàu” bởi sự đắt đỏ, hiếm hàng, là giống cây rất khó trồng. Hiện tại chỉ còn một số hộ dân tại Xã Nghi Diên, Huyện Nghi Lộc còn lưu giữ được giống cam quý này.

Cam Xã Đoài
Cam Xã Đoài

Vị ngọt, mùi thơm của cam Xã Đoài khiến mọi người nhớ mãi không quên sau một lần thưởng thức. Vỏ cam có màu vàng sậm, trông rất tươi tắn, có quả hơi phơn phớt đỏ. Khi cắt ra, cam có màu vàng óng, nước chảy ra như mật ong.

Ngày nay, thật không khó để bạn có thể thử các món đặc sản Nghệ An ở bất kỳ tỉnh thành nào bạn đến, nhưng sẽ thật lãng phí nếu đã đến xứ Nghệ mà lại chưa thử đúng đặc sản Nghệ An. Đậm đà và đủ hương – sắc – vị là những gì bạn sẽ nhớ về ẩm thực nơi đây. Hãy chia sẻ với chúng tôi những trải nghiệm ẩm thực của bạn khi ở Nghệ An nhé!

Võ Hằng

Ý kiến bạn đọc

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu * aria-required='true'

Cùng chuyên mục