12 đặc sản Hà Tĩnh nức tiếng gần xa ăn một lần nhớ mãi

7 tháng trước

Không chỉ nổi tiếng với nhiều phong cảnh đẹp như bãi biển Thiên Cầm, Chùa Hương Tích, Ngã Ba Đồng Lộc,… Hà Tĩnh còn quyến rũ du khách nhờ những món ngon hấp dẫn. Ngoài những món đặc sản Hà Tĩnh nức tiếng như kẹo cu đơ, bún bò Đò Trai, bánh bèo thì bạn còn hẳn một danh sách các món ngon nhất định phải thử khi đến với mảnh đất miền trung giàu truyền thống, lịch sử văn hóa nhất của dải đất này.

Đặc sản Hà Tĩnh nức tiếng gần xa "Ăn một lần nhớ mãi"
Đặc sản Hà Tĩnh nức tiếng gần xa “Ăn một lần nhớ mãi”

Ram Bánh Mướt

Ai đã đến Hà Tĩnh mà chưa ăn bánh mướt cuốn với ram thì thật là uổng phí. Ram làm từ miến, thịt, ớt tiêu, nấm, lá lốt cuốn với bánh ram làm từ bột gạo… rán vàng. Khi ăn ta cuốn ram với bánh mướt chấm với nước mắm tỏi ớt, hương vị không thể chê vào đâu được.

Ram Bánh Mướt
Ram Bánh Mướt

Bánh mướt là loại bánh được làm từ gạo tẻ, gạo được ngâm trong nước sạch nhiều giờ rồi mới mang đi nghiền thành bột. Bánh phải được thưởng thức khi còn nóng và rải một ít hành phi thơm giòn lên mới đúng kiểu.

Theo cách dùng từ của người Hà Tĩnh, ram tức là nem rán, là món ăn nổi tiếng, góp phần làm nên hương vị ẩm thực Việt Nam. Nhưng với ram ở Hà Tĩnh, bạn sẽ cảm nhận một hương vị thật khác. Ram cuốn bánh mướt sự kết hợp hài hòa giữa bánh mướt mềm dẻo, thanh mát và ram rán giòn tan, thơm lừng, là món ăn vừa giản dị, vừa tinh tế.

Bánh Cặp

Vừa mềm lại vừa giòn, vừa nóng lại vừa nguội, vừa thơm mùi gạo rang lại đượm mùi gạo nấu chín, bánh cặp chính là sự dằn dỗi, níu kéo, giận mà thương của người Hà Tĩnh.

Bánh Cặp
Bánh Cặp

Hai chiếc bánh mướt trắng được đặt nõn lên tấm bì cói, tiếp đó là một chiếc bánh tráng nhỏ và cuối cùng là một lớp bánh mướt nữa. Gập đôi lại rồi vỗ ba cái. Các lớp bánh dính chặt vào nhau, chính vậy mà nó có tên là bánh cặp (hay bánh đập bẹp).

Làm bánh cặp phải chọn gạo ngon nhất, đó là thứ gạo quê mới gặt còn thơm mùi lúa. Bánh tráng dày, ủ nóng, giòn tan và bùi ngậy. Bánh mướt phải tráng mỏng, ngọt đậm và dậy mùi thơm. Hai thứ này khi đập kết dính vào nhau, giòn mà không bị khô, đậm đà mà không ngán.

Đặc biệt, bánh cặp ngon chính là nhờ ở bát nước chấm. Nước mắm để pha phải là loại nước mắm chắt, vàng óng và thơm lừng, khi nếm còn có vị ngọt đậm ở đầu lưỡi. Nước mắm ngon đã đành, nhưng phải pha không nhạt, không mặn vừa đủ vị ngọt thơm, lại có vị cay nồng của ớt, của tỏi, chấm bánh mới mê.

Gỏi Cá Đục

Cá Đục mình thon, thịt trắng, săn chắc, rất đậm đà trong món kho rim. Bởi thế mới có câu “Cá Đục kho rim đi tìm cơm nóng”. Cá Đục có thể chế biến được rất nhiều món ngon vì thịt chắc, trắng, có vị ngọt và hầu nh­ư mùa nào cũng có, nhất là món gỏi và món nướng.

Gỏi cá Đục
Gỏi cá Đục

Gỏi cá Đục chế biến khá công phu và phải làm đúng cách ăn mới ngon. Cá Đục còn tươi, tách đôi, bỏ xương ngâm với chanh vắt chừng 15 phút. Sau đó vớt ra, vắt khô, để ráo. Mu dừa nạo nhỏ, trộn đều với cá. Lạc rang đâm mịn trộn với nước cá, nước dừa dùng làm nước lèo. Một gia vị nữa không thể thiếu là ớt tươi và tỏi. Ớt và tỏi giã nhỏ, trộn vào nước lèo, vừa ăn vừa xuýt xoa mới tuyệt!

Ăn gỏi cá Đục nhất thiết phải có rau thơm và các loại lá sung, lá đinh lăng, lá xoài non.., cùng với xoài xanh, khế chua, chuối xanh thái lát mỏng, khi ăn dùng bánh đa nem cuộn rau với cá, chấm với nước lèo. Khi ăn gỏi cá Đục, bạn sẽ cảm nhận được vị béo của cá, vị bùi của cùi dừa, vị cay, vị chua lẫn vị thanh thanh, ngọt ngọt rất đặc biệt.

Bún Bò Đò Trai

Đây là món được người dân địa phương khuyên là món ăn bạn nhất định phải thử mỗi khi có cơ hội ghé qua vùng đất Đức Thọ, Hà Tĩnh.

Bún Bò Đò Trai
Bún Bò Đò Trai

Có cách ăn khá giống với món bún chả nổi tiếng của thủ đô Hà Nội, bún bò Đò Trai không để bún sẵn vào bát nước dùng mà cho ra đĩa riêng. Sợi bún Đò Trai to, tròn, có màu hơi nâu như hoa cau, bởi được làm theo cách thủ công hoàn toàn bằng tay từ một loại gạo quê vẫn thường được người dân nơi đây sử dụng để nấu rượu. Thịt bò được sử dụng để làm ra món bún cũng phải từ chính những con bò được chăn thả ven đê nơi vùng quê Đức Thọ.

Gắp một vắt bún, chấm qua nước dùng ngọt thơm nóng hổi, thêm chút rau sống hoặc ớt tùy thích, toàn bộ sự kết hợp này đem lại một hương vị thanh mát nhẹ nhàng, làm dịu lòng bất kỳ thực khách khó tính nào.

Mực Nhảy Vũng Áng

Vùng biển Vũng Áng nổi tiếng với món hải sản có tên là mực nhảy. Loại mực này được thợ câu trong đêm, sau đó đem thả vào các khoang thuyền trữ nước biển rồi đem về bán. Vì mực ở đây khá to con, ngay sau khi đánh bắt vẫn giữ nguyên được độ tươi nên người dân địa phương đặt tên là mực nhảy.

Mực nhảy Vũng Áng
Mực nhảy Vũng Áng

Có nhiều cách chế biến mực nhảy. Đơn giản nhất là mực để nguyên con, vớt lên từ lồng nuôi, rửa sạch, cho vào nồi luộc ngay. Gia vị không thể thiếu khi ăn là mù tạt hoặc nước mắm gừng kẹp lá lốt rất ngọt, thơm và béo ngậy.

Một cách khác cũng rất “được lòng” thực khách đó là món gỏi mực. Món này khi ăn không có vị tanh mà trái lại rất thanh, mát và ngọt.

Cá Trích Nướng

Cá tươi được làm sạch, không đánh vảy và nướng trên lò than riu riu cho chín đều từ bên trong, trở đều tay chừng từ 10 đến 15 phút là chín. Cần chú ý nướng sao cho thân chín vàng đều, đuôi và vảy không bị cháy. Cá trích chỉ ngon khi nướng bằng than, người nướng dùng quạt nan phe phẩy mới dậy mùi thơm, nếu nướng bằng bếp điện hoặc lò vi sóng sẽ giảm mất hương vị của cá.

Cá Trích nướng
Cá Trích nướng

Cá trích nướng thường ăn kèm với lá sung, rau sống, bún hoặc bánh cuốn nóng. Thức chấm cũng vô cùng đơn giản, chỉ cần một chén nước mắm chanh tỏi là đã ngon miệng rồi. Cá trích nướng nếu được chấm với thứ nước mắm do chính người dân ở đây tự muối thì vị ngon càng hoàn hảo hơn.

Dê Núi Hương Sơn

Hầu như khách bình dân hay thượng lưu đến huyện Hương Sơn đều thích thưởng thức món đặc sản thịt dê núi. Đặc biệt, xã Sơn Tiến, huyện Hương Sơn nổi tiếng với nghề nuôi dê truyền thống từ bao đời nay.

Dê Núi Hương Sơn
Dê Núi Hương Sơn

Với lợi thế địa hình nhiều đồi núi cùng hang động, khe suối… dê ở Sơn Tiến được người dân thả nuôi tự nhiên hoặc nuôi nhốt. Nếu nuôi dê trong chuồng, chủ nuôi vẫn thường xuyên vào rừng chặt đủ thứ lá cây dê ưa thích mang về để vỗ béo cho dê.

Kẹo Cu Đơ

Tuy bề ngoài kẹo cu đơ Hà Tĩnh thô ráp và sần sùi, nhưng chỉ cần thử một miếng, vị ngọt của mía đường kèm với vị cay nhẹ của gừng sẽ khiến bạn có một cảm giác mê đắm đến khó tả. Miếng bánh vừa dai, vừa ngọt, vừa thơm lại cay nhẹ… ăn rất lạ miệng.

Kẹo Cu Đơ
Kẹo Cu Đơ

Kẹo cu đơ được làm khá cầu kỳ. Lạc được chọn làm nhân phải là lạc đồi, giòn, đều hạt, vỏ ngoài mỏng và bóng. Mật mía phải là thứ mật sánh, thơm và đặc như mật ong. Bánh tráng không quá dày cũng không quá mỏng, phải có vừng và gừng ở vỏ bánh.

Kẹo cu đơ được ví như món đặc biệt chỉ riêng Hà Tĩnh có. Người ta ăn kẹo cu đơ thường uống kèm với nước chè xanh để vị ngọt của kẹo quyện vào vị chát của chè xanh, tạo nên cảm giác ngọt ngọt, bùi bùi khó tả.

Bánh Gai làng Khóng

Bánh Gai được gói bằng lá chuối khô dân dã, nó được làm từ bột gạo nếp, sử dụng lá gai để làm dậy mùi của bánh. Nhân bánh làm bằng đậu xanh xay nhuyễn cùng đường. Thế nhưng, vị ngọt của phần vỏ Bánh Gai lại được tạo nên từ nước mật mía đặc trưng của người miền Trung.

Bánh Gai làng Khóng
Bánh Gai làng Khóng

Bánh gai bắt nguồn từ vùng quê Đức Thọ sau đó lan truyền dần sang các vùng quê khác ở miền trung. Công đoạn làm bánh cực kì công phu và mất thời gian. Lá gai được hái từ những vườn lá, chọn lá to dầy nhất, đem về nấu cùng mật mía, sau đó được trộn với bột gạo, giã nhuyễn, nhào nặn rất công phu.

Nhân bánh được làm từ đậu tằm, mứt dừa, bánh mặn thì có thêm thịt mỡ vừa béo vừa ngậy. Bánh còn được tráng một lớp vừng bên ngoài. Vỏ bánh có màu đen, màu đặc trưng của mật mía và lá gai. Khi ăn bánh, người ăn có thể cảm nhận được vị ngon lành, ngậy, béo bùi mà dân dã của vùng quê.

Bánh Đa Kê

Bánh đa kê tuy chỉ là một thức quà quê dân dã, đơn giản nhưng chứa đựng cả một nét văn hóa và gắn liền với tuổi thơ của nhiều thế hệ sinh ra, lớn lên ở huyện cực Bắc tỉnh Hà Tĩnh. Hạt kê nấu chín vàng ươm, dẻo và sánh được phết lên miếng bánh đa nướng giòn, rải thêm chút đỗ xanh cùng một lớp đường kính mỏng lên trên cùng, gập đôi miếng bánh lại là xong. Cắn một miếng bánh, vị ngậy của kê quyện với vị bùi của đậu xanh cùng chút ngọt từ đường kính tan ra trong miệng.

Bánh Đa Kê
Bánh Đa Kê

Tuy người ta có thể bán bánh đa kê quanh năm nhưng thời gian thích hợp nhất có lẽ vẫn là khi tiết trời chuyển sang thu thì mới nghe thấy tiếng rao của người bán bánh đa kê ngoài phố. Khó mà tìm cho được một địa chỉ cố định nào bán món bánh này, nhưng đến chợ Giang Đình (Nghi Xuân) bạn sẽ dễ dàng mua được thức quà dân dã này.

Cam Bù Hương Sơn

Về với Hương Sơn, mảnh đất trù phú thấm đẫm tình người mộc mạc nơi núi rừng, mang đậm những nét văn hóa đặc trưng của dân tộc và hiện lên tựa bức tranh đầy màu sắc. Đó là màu tươi xanh của núi rừng, là màu vàng rực rỡ của cam bù Hương Sơn thơm ngon nức tiếng xa gần.

Cam Bù Hương Sơn
Cam Bù Hương Sơn

Mùa thu hoạch cam bù Hương Sơn bắt đầu từ đầu tháng 12 Âm lịch và kéo dài đến qua Tết nguyên đán. Cam bù Hương Sơn mọng nước, vị ngọt thanh và thơm, nhiều năm qua trở thành đặc sản quý của người dân Hương Sơn (Hà Tĩnh), thường được đem làm quà biếu.

Bưởi Phúc Trạch

Bưởi Phúc Trạch không chỉ có giá trị ở độ ngon ngọt, còn được chuộng vì rất dễ bảo quản, tươi ngon rất lâu mà không cần bất kỳ loại hóa chất bảo quản nào. Theo kết quả nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Cây ăn quả Phủ Quỳ thì trong hơn 100 giống bưởi ở nước ta, bưởi Phúc Trạch được đánh giá là ngon nhất, có giá bán rất cao.

Bưởi Phúc Trạch
Bưởi Phúc Trạch

Đặc trưng của bưởi Phúc Trạch chính hiệu Hương Khê không lẫn với các giống bưởi khác là vỏ bưởi không ráp, khi chín ngả màu vàng hương. Khi bóc, các múi thẳng đều, tép bưởi không dính vào mu, có màu trắng trong hoặc hồng nhạt, mọng nước; ăn giòn, có vị ngọt thanh, dễ bóc…

Ngày nay, thật không khó để bạn có thể thử các món ăn Hà Tĩnh ở bất kỳ tỉnh thành nào bạn đến, nhưng sẽ thật lãng phí nếu đã đến Hà Tĩnh mà lại chưa thử đúng đặc sản Hà Tĩnh. Đậm đà và đủ hương – sắc – vị là những gì bạn sẽ nhớ về ẩm thực nơi đây.

Võ Hằng

Cùng chuyên mục